پالایشگاه نفت بندرعباس یکی از مهم‌ترین مجموعه‌های صنعتی کشور در حوزه انرژی

پالایشگاه نفت بندرعباس بزرگ‌ترین پالایشگاه تخصصی فرآورش نفت خام سنگین و فوق‌سنگین ایران به شمار می‌رود و یکی از مهم‌ترین مجموعه‌های صنعتی کشور در حوزه انرژی است. این پالایشگاه طی سال‌های اخیر با بهبود عملکرد مالی، افزایش تولید و ارتقای کیفیت محصولات، جایگاه ویژه‌ای در میان پالایشگاه‌های کشور به دست آورده و به‌عنوان یکی از واحدهای پیشرو صنعت پالایش شناخته می‌شود.

افزایش قابل توجه سودآوری، رشد تولید فرآورده‌ها و حضور موفق در بازار سرمایه باعث شده است پالایشگاه نفت بندرعباس به‌عنوان نماد برتر در بورس انرژی مورد تقدیر قرار گیرد. این مجموعه همچنین در میان بزرگ‌ترین شرکت‌های تولیدی کشور از نظر میزان فروش، رتبه بالایی را به خود اختصاص داده و نقش مهمی در اقتصاد ملی ایفا می‌کند

پروژه ملی ارتقاء کیفیت محصولات؛ تحولی به سوی پتروپالایشگاه
#کلیت طرح بحث
تحول به سوی “پتروپالایشگاه”: چرخشی تحولی از پالایشگاه سنتی به پالایشگاه مدرن
پالایشگاه سنتی: تمرکز بر تولید فرآورده‌های سوختی (بنزین، گازوئیل، نفت کوره و …) است
پتروشیمی: بر پایه تبدیل خوراک‌های نفتی یا گازی به مواد اولیه شیمیایی و پلیمری کار می‌کند.
پتروپالایشگاه: یک مجتمع یکپارچه است که همزمان هم فرآورده‌های سوختی تولید می‌کند و هم خوراک‌های باارزش پتروشیمیایی.
در این مدل، پالایشگاه به جای اینکه باقیمانده‌های سنگین یا برش‌های خاص نفتی را به عنوان محصولات کم‌ارزش بفروشد یا بسوزاند، آن‌ها را به عنوان خوراک برای واحدهای پتروشیمی داخلی خود فرآوری کرده و به محصولات با ارزش افزوده بسیار بالا (مانند پروپیلن) تبدیل می‌کند
مزایای کلان تبدیل به پتروپالایشگاه:
1. افزایش چشمگیر ارزش افزوده و سودآوری: با تولید پروپیلن از باقیمانده‌های سنگین و کم ارزش نفتی، ارزش هر بشکه نفت سنگین فرآوری شده (به عنوان خوراک) در پالایشگاه به طور قابل ملاحظه‌ای افزایش می‌یابد که به سودآوری بیشتر و بازگشت سرمایه سریع‌تر منجر می‌شود.
2. تنوع بخشی به سبد محصولات: پالایشگاه دیگر صرفاً یک تولیدکننده سوخت نیست، بلکه وارد بازار پررونق مواد شیمیایی و پلیمری نیز می‌شود.
3. بهره‌وری حداکثری از منابع: حتی کم‌ارزش‌ترین بخش‌های نفت خام نیز به محصولات بسیار باارزش تبدیل می‌شوند که به معنای استفاده بهینه از منابع و ثروت ملی است
4. توسعه صنایع پایین‌دستی و ایجاد اشتغال: تولید خوراک‌های پتروشیمی مانند پروپیلن، زمینه را برای راه‌اندازی و گسترش صنایع پلاستیک‌سازی و سایر صنایع شیمیایی در کشور فراهم می‌کند که خود به توسعه اقتصادی، افزایش تولید، کاهش وابستگی به واردات و ایجاد فرصت‌های شغلی جدید منجر می‌شود.
5. کاهش خام‌فروشی: این مدل به کاهش وابستگی به صادرات نفت خام و حرکت به سمت خودکفایی و صادرات محصولات باارزش‌تر کمک می‌کند.
6. پایداری محیط زیستی: با افزایش کارایی فرآیندها و تولید سوخت‌های پاک‌تر، اثرات زیست‌محیطی فعالیت‌های پالایشگاهی نیز کاهش می‌یابد.

تبصره- به منظور الزام به تحقق تکمیل زنجیره ارزش صنعت نفت و گاز، تخفیف پنج درصدی خوراک شرکتهای پالایش نفت و میعانات گازی و نیز تخفیف خوراک تحویلی به شرکتهای پتروشیمی موجود (مابه­ التفاوت قیمت خوراک گاز تحویلی با تکلیف مندرج در قانون هدفمندکردن یارانه ­ها مصوب15/10/1388 با اصلاحات و الحاقات بعدی) مشروط به اختصاص حداقل چهل­ درصد از سود خالص سالانه این شرکتها به حساب اندوخته سرمایه­ای مخصوص طرح(پروژه)های کیفی¬سازی و توسعه زنجیره پایین¬دستی همان شرکت است. آیین‌نامه اجرایی این ماده توسط وزارت نفت و با همکاری وزارت امور اقتصادی و دارایی و سازمان حفاظت محیط ‌زیست تهیه می‌شود و به‌تصویب ‌هیات ‌وزیران می‌رسد
قانون حمایت از توسعه صنایع پایین‌دستی نفت‌خام و میعانات گازی با استفاده از سرمایه‌گذاری مردمی مصوب 24/4/1398 با آخرین اصلاحیه 16/04/1400؛ حمایت از توسعه طرح های پتروپالایشگاهی در کشور و تولید فرآورده های ارزش‌آفرین پایین‌دستی نفت و گاز را هدف¬گذاری نموده است.
ماده (8) آیین نامه اجرایی این قانون تصریح دارد که؛ درصد توليد نفت كوره در طرح هاي پالايشگاه/ پتروپالايشگاه موضوع قـانون بايـد كمتر از ده درصد (10%) كل فرآورده‌هاي توليدي هر طرح باشد.

تبصره 1- تمام محصولات سنگين پالايشي كه قيمت آنها كمتر از قيمت نفت خوراك طرح باشد ازجمله وكيوم باتوم و ته مانده هاي برج تقطير در اتمسفر و برج تقطير در خلأ در حكم نفت كوره است
طرح ارتقاء کیفیت نفت کوره بندرعباس یک پروژه عظیم و استراتژیک است که با هدف بهبود چشمگیر کیفیت محصولات تولیدی پالایشگاه و افزایش همزمان ارزش اقتصادی آن‌ها آغاز شده است. این طرح نه تنها به دنبال تولید سوخت‌های پاک‌تر است، بلکه با یک تغییر رویکرد هوشمندانه، پالایشگاه بندرعباس را به سوی تبدیل شدن به یک “پتروپالایشگاه” مدرن و سودآور رهنمون می‌سازد. برای درک بهتر، این پروژه را می‌توان به دو بخش اصلی تقسیم کرد؛
بخش اول: پروژه ساخت واحدهای فرایندی (قلب عملیاتی طرح)

این بخش شامل ساخت و راه‌اندازی واحدهای فرآیندی با هدف فرآروی ماده بسیار کم ارزش Vacuum Bottom و تولید محصولات استاندارد و با ارزش بسیار بالای نفتی است

بخش دوم: پروژه ساخت واحدهای یوتیلیتی و آفسایت (زیرساخت‌های پشتیبانی)
این بخش به تأمین نیازهای جانبی و ضروری واحدهای فرایندی می‌پردازد. واحدهای “یوتیلیتی” شامل سیستم‌های تولید و توزیع آب، بخار، برق، هوای فشرده و سوخت برای کل مجموعه هستند. واحدهای “آفسایت” نیز شامل تأسیسات ذخیره‌سازی (مخازن)، خطوط لوله، تأسیسات بارگیری و تخلیه، سیستم‌های تصفیه پساب و سایر ساختمان‌های اداری و خدماتی می‌شوند که برای عملکرد روان و ایمن پالایشگاه حیاتی هستند.
فاز اول: تمرکز بر تولید فرآورده های با ارزش نفتی
هدف اصلی: ارتقائ کیفیت ته مانده برج تقطیر در خلا (Vacuum Bottom) و ایجاد ارزش افزوده و رفع موانع زیست محیطی و حاکمیتی
خوراک ورودی: باقیمانده‌های سنگین و کم‌ارزش ترین فرآورده پالایشگاه به عنوان خوراک استفاده می‌شود. این شامل:
– 50 هزار بشکه در روز “وکیوم باتوم” (Vacuum Bottom): ته مانده بسیار سنگین و غلیظی که پس از جدا شدن -محصولات سبک‌تر از نفت خام در برج تقطیر در خلاء باقی می‌ماند. این ماده به دلیل سنگینی و میزان بالای آلودگی از ارزش ذاتی بسیار پایینی برخودار است.
– حدود 6 هزار بشکه (Heavy Vacuum Slops): نوع دیگری از باقیمانده‌های سنگین نفتی
تعداد و نوع واحدها: در فاز نخست هشت واحد فرآیندی جدید ساخته خواهد شد که هر کدام وظیفه مشخصی به عهده دارد.دستاوردها و نتایج کلیدی فاز اول:
– تولید “نفت کوره شیرین”: نفت کوره معمولاً حاوی مقادیر زیادی گوگرد است که سوزاندن آن باعث آلودگی هوا می‌شود. با احداث این فاز، میزان گوگرد نفت کوره تولیدی به شدت کاهش یافته و محصول نهایی “شیرین” و سازگارتر با محیط زیست خواهد بود.
-افزایش قابل توجه تولید بنزین و گازوئیل یورو: پس از راه‌اندازی و بهره‌برداری از فاز یک، پالایشگاه قادر خواهد بود روزانه حدود سه میلیون لیتر به تولید بنزین یورو و همچنین سه میلیون لیتر به تولید گازوئیل یورو خود اضافه کند. این افزایش تولید هم به تأمین نیازهای داخلی کشور کمک می‌کند و هم به بهبود کیفیت هوای شهرها منجر خواهد شد.
تمامی گازوئیل تولیدی پالایشگاه با بالاترین استانداردهای روز دنیا (مانند استاندارد یورو 5 یا یورو 6) مطابقت خواهد داشت که نشان‌دهنده کیفیت بسیار بالا و آلایندگی کمتر آن است.

برنامه اولیه: در طرح اولیه برای فاز دوم، تولید سالانه حدود 238 هزار تن “کک اسفنجی” بود. کک اسفنجی یک ماده جامد کربنی است صنعت ذوب آلومینیم به عنوان الکترود در دیگ های ذوب استفاده زیادی دارد. بازنگری و تغییر رویکرد : با توجه به فرصت‌های جدید پیش‌آمده و از طرفی عدم ابلاغ شروع ساخت فاز دوم براساس تکلیف سهامداران، مطالعات جدیدی انجام شد. نتیجه این مطالعات، یک تغییر استراتژیک و بسیار مهم بود: تغییر هدف فاز دوم از تولید “کک” به تولید “مواد اولفینی سبک”، به خصوص “پروپیلن”.
با این تغییر در الگوی پالایشی در عمل پالایشگاه در عمل تبدیل به یک مجتمع پتروپالایشگاه خواهد شد. پس از احداث فرآیند RDCC و تولید پروپیلن می توان به تولید کک اقدام نمود. با اجرای طرح ارتقائ کیفیت علاوه بر افزایش حاشیه سود پالایشگاه در عمل بدون نیاز به افزایش مصرف نفت خام بیشتر در پالایشگاه تولید محصولات مورد نیاز کشور به مانند بنزین و گازوئیل افزایش داشته و وموجب کمک به ناترازی این دو سوخت مهم در کشور خواهد گردید.همچنین با تولید سوخت‌های پاک‌ توسط این طرح ملی اثرات زیست‌محیطی و معظلات ناشی از مصرف سوختهای سنگین آلوده تا حدود قابل ملاحظه ای در کشور کاهش پیدا خواهد کرد. نقطه قوت ساخت RDCC پیش از کک سازی تامین بخش زیادی از پروپیلن مورد نیاز کشور بدون مصرف گاز می باشد. جالب توجه اینکه در صنایع پتروشیمی واحدهای اولفین تولیدکننده پروپیلن عمدتاً خوراک گازی استفاده می¬کنند که با توجه به کمبود گاز در کشور استفاده از وکیوم باتوم پالایشگاه مزیت بسیار بزگی خواهد بود.
طرح ارتقاء کیفیت نفت کوره بندرعباس با حدود 22 درصد پیشرفت فیزیکی، با تمرکز بر دو فاز اصلی، یک گام بلند و استراتژیک برای مدرن‌سازی و افزایش بهره‌وری پالایشگاه است. این طرح نه تنها به تولید سوخت‌های پاک‌تر و منطبق با استانداردهای جهانی کمک می‌کند، بلکه با تغییر رویکرد فاز دوم به سمت تولید پروپیلن و احداث واحد RDCC، پالایشگاه بندرعباس را به یک نمونه برجسته از پتروپالایشگاه تبدیل می‌کند که نقش محوری در افزایش ارزش افزوده، تنوع محصولات، و توسعه پایدار صنعتی کشور ایفا خواهد کرد.

پروژه ملی ارتقای کیفیت فرآورده¬ها و تغییر الگوی پالایشگاهی به پتروپالایشگاهی به زبان ساده
فاز اول: تمرکز بر تولید سوخت‌های پاک و افزایش ظرفیت فرآورده های نفتی با ارزش (بنزین یورو و نفت گاز یورو و نفت کوره شیرین)
هدف اصلی؛ ‎ارتقاء کیفیت سوخت‌های اصلی تولیدی ‏پالایشگاه و افزایش ظرفیت تولید آن‌ها
خوراک ورودی‎: ‎در این فاز، از باقیمانده‌های سنگین و کم‌ارزش نفتی به عنوان ‏خوراک استفاده می‌شود مانند وکیوم باتوم (قیر)، نفت کوره با گوگرد بالا (مازوت)، لوبکات (روغن) که ته¬مانده بسیار ‏سنگین و غلیظی هستند که پس از جدا شدن محصولات سبک‌تر از نفت خام در برج تقطیر در خلاء باقی می‌ماند. ‎تعداد و نوع واحدها‎: ‎در این مرحله، هشت ‏واحد فرایندی جدید ساخته خواهد شد که هر کدام وظیفه مشخصی در فرآیند پالایش این مواد سنگین را بر عهده دارند
دستاوردها و نتایج کلیدی فاز اول؛ ‎تولید فراورده های با ارزش اقتصادی و با کیفیت بسیار بالا و با آلایندگی بسیار پایین مانند نفت کوره شیرین، ‎تولید گازوئیل با استاندارد یورو 5 یا یورو 6 تا ظرفیت 3 میلیون لیتر و تولید بنزین یورو تا ظرفیت 3 میلیون لیتر در روز
فاز دوم: تغییر استراتژیک از “کک” به “پروپیلن” و تحول به پتروپالایشگاه ‏‎
‎برنامه اولیه‎: ‎در ‏طرح اولیه برای فاز دوم، هدف اصلی تولید سالانه حدود 238 هزار تن “کک اسفنجی” بود. کک یک ماده جامد کربنی ‏است که در صنایع سنگین (مانند آلومینیوم‌سازی یا تولید فولاد) کاربرد دارد، اما ارزش افزوده آن نسبت به سایر ‏فرآورده‌های نفتی نسبتاً پایین است.
بازنگری و اصلاح رویکرد: نظر به تصریح اسناد و قوانین بالادستی و تأکید رهبر معظم انقلاب در خصوص پیگیری تحقق اهداف پتروپالایشگاهی، مطالعات جدیدی انجام شد. نتیجه، ‏یک تغییر استراتژیک و مهم بود؛ ‎اصلاح هدف فاز دوم از تولید “کک” به تولید مواد اولفینی سبک مانند ‏‏”پروپیلن‏‏” و ایجاد واحد ‎ RDCC (Residue Desulfurization and Conversion Complex)
واحد‎ RDCC ‎یک مجتمع فرآیندی پیچیده است که باقیمانده‌های سنگین ‏نفتی (مانند همان وکیوم باتوم) را فرآوری می‌کند. این واحد دو کار اصلی انجام می‌دهد‎ الف) گوگردزدایی‎ ‎‎(Desulfurization): ‎حذف ترکیبات گوگردی مضر از باقیمانده‌های نفتیو ب) ‎تبدیل‎ (Conversion) ‎شکستن ‏مولکول‌های بزرگ و سنگین نفتی به مولکول‌های کوچک‌تر و باارزش‌تر. این تبدیل کلید تولید پروپیلن از مواد اولیه ‏سنگین و تبدیل پالایشگاه به پتروپالایشگاه است.
‎اهمیت تولید پروپیلن‎: ‎پروپیلن‎ (Propylene) ‎یکی از حیاتی‌ترین و باارزش‌ترین “خوراک‌های پتروشیمی” در جهان است
‎پروپیلن ماده اولیه اصلی برای تولید “پلی‌پروپیلن” است که یک پلاستیک ‏بسیار پرمصرف در صنایع خودروسازی، بسته‌بندی، الیاف مصنوعی، فرش، لوازم خانگی، انواع رنگها و بسیاری از محصولات شیمایی محسوب می‌شود
نیاز کشور؛ در حال حاضر سالانه بیش از 900.000 تن پروپیلن از طریق واردات برای رفع نیاز کشور تأمین می گردد، از سوی دیگر، بخشی از پروپیلن تولید داخل توسط پتروشیمی¬ها با مصرف خوراک گاز مایع به عنوان فرآورده با ارزش بالا در شرایطی که کشور به آن نیاز مبرم دارد، تأمین می¬گردد
ظرفیت تولید؛ با اجرای فاز دوم امکان تولید سالانه 400 تا 450 هزار تن پروپیلن از طریق مصرف خوراک سنگین فوق الذکر یعنی قطع 50 درصدی وابستگی به واردات وجود خواهد داشت.

دلایل تغییر الگوی فرآیندی از کک سازی تاخیری به الگوی پتروپالایشی ( RDCC ) پتروپالایشی ( RDCC )

پروپیلن محصول اصلی الگوی RDCC است که محصولی با ارزش افزوده بسیار بالا بوده و «نرخ بازده داخلی» (Internal Rate of Return) یا نرخ سودآوری سرمایه گذاری آن 32% در حالیکه IRR طرح کک سازی 23% می­باشد.

الگوی RDCC الزام اصلی و مقدم در پتروپالایشگاه شدن پالایشگاه های نفتی است که این مهم مورد تصریح مقام معظم رهبری و قانون برنامه هفتم و قانون حمایت از توسعه صنایع پایین‌دستی نفت‌خام و آیین نامه های اجرایی آن است.

در حال حاضر برای تأمین نیازهای پتروشیمیایی کشور 900.000 تن کمبود پروپلین وجود دارد که با واردات از خارج از کشور تأمین می گردد و با اجرای پروژه بسیار مهم و حیاتی مدنظر پالایشگاه نفت بندرعباس 45 تا 50 درصد این وابستگی به واردات خارجی قطع می گردد که آثار و تبعات مثبت فراوانی از حیث اقتصادی برای کشور به ارمغان خواهد آورد.

افزایش اشتغال آفرینی و افزایش ظرفیت تولید و ایجاد بازار وسیع صنعتی ناشی از فعالیت صنایع پایین دستی نفتی

افزایش منفعت پالایشگاه و کسب سود بیشتر حاصل از تولید پروپیلین (به عنوان خط مقدم پتروپالایشگاه شدن پالایشگاه) برای سهامداران حقوقی و حقیقی (یعنی تشویق و جلب مشارکت بیشتر مردم در سرمایه گذاری برای صنایع پایین دستی نفت)

مخارج سرمایه (Capital Expenditures) طرح RDCC، معادل 325 میلیون یورو و در طرح کک 220 میلیون
یورو می باشد.در زنجیره ارزش الگوی RDCC امکان تولید کک در انتهای زنجیره وجود دارد که در صورت لزوم در آینده می توان این واحد را احداث نمود. اما در طرح کک سازی، محصول کک آخرین محصول زنجیره ارزش است.

عدم آینده روشن در خصوص سوخت های فسیلی و عدم امکان رقابت در بازارهای جهانی

نیاز به ایجاد فرآیندهای با ارزش افزوده بالاتر به غیر از فرآورده های سوختی

چکیده اهم برنامه¬ها و فعالیت¬های مهندسی و پروژه¬های مهم مرتبط با فعالیت پالایشگاه

تغییر الگوی پالایشی فاز دوم طرح ارتقای کیفیت از کک سازی به تولید پروپیلین

طراحی و انجام مقدمات پروژه تولید روغن گروه 2 و 3

اصلاحات اساسی در طراحی پروژه طرح ارتقای کیفیت فراورده های سنگین

مطالعه و طراحی افزایش خطوط لوله فرآورده به اسکله اختصاصی به منظور تسهیل و افزایش ظرفیت صادرات فرآورده های پالایشگاه و سایر شرکت های همجوار.

مطالعه و پیگیری استفاده از هیدروژن مازاد تولیدی پالایشگاه نفت ستاره خلیج فارس در جهت بهینه سازی مصرف سوخت.

طراحی و اخذ مجوز های لازم جهت ایجاد پارک گوگردی بمنظور ایجاد ارزش افزوده و جلوگیری از خسارات زیست محیطی که در حال حاضر تولید گوگرد مشکلاتی را ایجاد نموده است.

تعمیرات اساسی مخازن شرکت برای اولین بار از تاریخ تاسیس پالایشگاه.

کاهش میزان ضایعات فرآورده های تولیدی شرکت با اتخاذ تدابیر ویژه از جمله تغییر در حوزه مدیریت مخازن و جابجایی اداره مخازن از زیرمجموعه معاونت تولید به معاونت نظارت و هماهنگی و اصلاح چارت سازمانی بمنظور نظارت بهینه.

طراحی و پیگیری اجرای پروژه بازیافت گازهای خروجی مشعل (گاز فلر)

جمع بندی و نتیجه گیری

باتوجه به روند اقدامات اجرایی و برنامه¬ریزی انجام شده در دوره جدید دوساله مدیریت شرکت پالایش نفت بندرعباس، از جمله تغییر مسیر و طریق دریافت خوراک از طریق خط لوله به جای مسیر دریا و حمل با کشتی، ترکیب عملکرد مالی قوی و توجه به سرمایه انسانی، تحول استراتژیک و مدیریت ریسک کارآمد، برنامه¬ریزی و تحول در تولید محصولات و فرآورده¬ها و رقابت¬پذیری و کاهش هزینه¬های مالی، کاهش ضایعات نفتی و سرانجام افزایش فروش و افزایش چشمگیر سود حاصله، چشم¬اندازی روشن و پایدار برای پالایشگاه ایجاد شده است.
به علاوه، روند مثبت شرکت در کسب سودآوری منجر به حفظ و افزایش سرمایه سهامداران شده است. مقایسه حقوق مالکانه دوره 6 ماهه نخست سال 1404 نسبت به دوره مشابه سال گذشته نشان از افزایش 35 هزار میلیارد تومانی دارد.
مضاف بر این، پیگیری مجدانه پروژه ملی ارتقای کیفیت محصولات و فرآورده¬های سنگین نفتی از جمله تولید بنزین و نفت¬گاز یورو از محل فرآورده¬های سنگین و کم ارزش پالایشگاه مانند وکیوم باتوم و لوبکات و گوگردزدایی از مازوت تولیدی (شیرین¬سازی نفت¬کوره)، پیشرفت 22 درصدی پروژه و شتاب گرفتن این مهم در مدت اخیر و تغییر استراتژیک الگوی پالایشگاهی به پتروپالایشگاهی در راستای جلوگیری از خام فروشی نفت و تأمین خوراک مورد نیاز صنایع پتروشیمیایی کشور و کاهش وابستگی آنها به واردات و صرفه¬جویی در منابع و مصارف ارزی منطبق بر اسناد و قوانین بالادستی و اخیرالتصویب مجلس بویژه قانون برنامه هفتم و تأکیدات مصرح و مکرر مقام معظم رهبری در این باره و نیز برنامه دولت و وزارت نفت و نیاز آینده کشور به این مهم، هم-چنین برنامه¬های دردست طراحی و اجرا از جمله امکان بازیافت گازهای خروجی مشعل (فلر) و امکان استفاده از هیدروژن مازاد تولیدی پالایشگاه نفت ستاره و انجام مقدمات اجرای پروژه تولید روغن گروه 2 و 3، روندی امیدآفرین برای تحول در پالایشگاه نفت بندرعباس و حوزه نفت و انرژی کشور ترسیم نموده است.
این توجه یکپارچه و همه¬جانبه مدیریت مجموعه نه تنها موجب افزایش مستمر ارزش برای ذینفعان و کسب منافع ملی حداکثری شده، بلکه موقعیت پالایشگاه را به عنوان یک شرکت پیشرو، نوآور و توانمند و امیدبخش در عرصه صنعت و انرژی کشور و منطقه تثبیت خواهد نمود.