هزارمین کارآموز؛ نقطه عطف پنج سال فعالیت آکادمی همراه اول

به گزارش خریدار، نشست تخصصی «رویداد ۱۰۰۰ مسیر همراهی» با هدف روایت بخشی از تلاش‌ها، تجارب و دستاوردهای هزاران استعداد نخبه دانشگاهی و به بهانه برپایی جشن ورود و بالندگی «هزارمین کارآموز» آکادمی همراه اول، با حضور جمعی از مدیران ارشد شرکت ارتباطات سیار ایران، متخصصان صنعت فاوا، کارآموزان دوره شانزدهم، دانش‌آموختگان دوره‌های پیشین و نخبگان دانشگاهی برگزار شد. این نشست نمادی از پیوند هدفمند میان بدنه پویای دانشگاهی و خطوط مقدم صنعت دیجیتال و ارتباطات کشور بود. مسیری که بیش از پنج سال پیش با هدفی نوآورانه آغاز شد و اکنون به بلوغی ساختاریافته در شناسایی، توانمندسازی و جذب سرمایه انسانی تراز اول تبدیل شده است.
در دهه‌های گذشته، یکی از چالش‌های اکوسیستم کارآفرینی و صنعتی کشور، شکاف عمیق میان آموخته‌های آکادمیک دانشگاهی و اقتضائات عملیاتی محیط‌های کار حرفه‌ای بوده است. شرکت‌های بزرگ فناوری‌محور به سبب حساسیت‌های زیرساختی، همواره متقاضی جذب کارشناسان باسابقه بوده‌اند و از سوی دیگر، فارغ‌التحصیلان جوان و نخبه دانشگاه‌های برتر با فقدان مسیرهای شفاف و عادلانه برای ورود به بدنه پروژه‌های ملی مواجه می‌شدند. رویداد ۱۰۰۰ مسیر همراهی، روایتی عینی از برهم زدن این معادله سنتی و استقرار سامانه‌ای شایسته‌سالارانه است که توانسته در ۱۶ دوره پیاپی، صدها جوان مستعد را از تئوری‌های دانشگاهی به بطن حل مسائل فناورانه، مدیریتی و فنی بزرگ‌ترین اپراتور خاورمیانه منتقل سازد.
این نشست با گردهمایی چهره‌های مدیریتی و نسل جوان تلنت‌های کشور، بستری را فراهم کرد تا ابعاد گوناگون این حرکت راهبردی مورد بازخوانی قرار گیرد؛ از چگونگی شکل‌گیری نخستین جرقه‌های الگوبرداری از تجربه‌های جهانی کارآموزی در غول‌های بین‌المللی فناوری نظیر گوگل و مایکروسافت، تا بومی‌سازی موفقیت‌آمیز آن در ساختار همراه اول و تحولاتی که این جوانان در راندمان اقتصادی، توسعه پلتفرم‌های ملی و خلق راهکارهای نوین سازمانی آفریده‌اند. شرکت‌کنندگان در این گردهمایی بر ضرورت تقویت روحیه خودباوری، نگاه چندبُعدی به معضلات فناورانه و ایفای نقش اثرگذار نخبگان در شرایط حساس رقابت منطقه‌ای و جهانی تاکید کردند.

نزدیک‌ترین سرمایه‌های ما، جوانان مستعد دانشگاهی هستند
در بخش اول این رویداد، علی‌اکبر حکمتی‌کیا، رئیس مرکز آکادمی همراه اول، ضمن عرض خیر مقدم به کارآموزان دوره شانزدهم، مدیران حوزه منابع انسانی و ادوار پیشین کارآموزی، به تبیین تاریخچه، چرایی و دستاوردهای مسیر پنج‌ساله این فرایند پرداخت و گفت: نقطه آغاز این حرکت بزرگ به سیزدهم بهمن‌ماه سال ۱۳۹۹ بازمی‌گردد؛ روزهایی که کشور در اوج بحران فراگیری کرونا به سر می‌برد و مدیریت ارشد همراه اول، جناب آقای دکتر اخوان، مسئولیت پی‌ریزی و اجرای سازوکار کارآموزی ساختاریافته را به آکادمی همراه اول واگذار کردند. دغدغه بنیادین ایشان این بود که همراه اول باید بتواند مسیری رسمی، هموار و کاملا در دسترس را پیش روی استعدادهای برتر دانشگاهی قرار دهد تا شایسته‌ترین نخبگان وارد صنعت شوند.
وی افزود: واقعیت موجود در صنایع بزرگ این بود که معمولا جذب نیرو نیازمند سابقه کار است؛ امری که طبیعتا دانش‌آموخته تازه دانشگاهی فاقد آن است. علاوه بر این، در شیوه‌های سنتی، افراد مستقر به دلیل نیازهای مبرم کاری تمایل داشتند موقعیت‌ها را در اختیار آشنایان و نزدیکان بگذارند، زیرا آنان با فراگیری سامانه‌ها سریع‌تر به اولویت جذب می‌رسیدند. تدبیر مدیریت عامل بر این استوار شد که مفهوم «نزدیکان» را بازتعریف کنیم و جوانان مستعد و باانگیزه دانشگاه‌های کشور را نزدیک‌ترین سرمایه‌های خود قلمداد نماییم. بنا شد فضایی تعریف شود تا هم دانشگاهیان محیط واقعی کار را تجربه و ارزیابی کنند و هم همراه اول توانمندی و قابلیت‌های آنان را بسنجد تا در صورت هم‌افزایی، روند جذب نهایی محقق گردد.

از ۴۰ موقعیت کارآموزی به رکورد ۱۴۰ موقعیت رسیدیم
حکمتی‌کیا با اشاره به فاز مطالعاتی و الگوبرداری از تجربیات پیشرو جهان ادامه داد: ما بلافاصله مطالعات تطبیقی و الگوبرداری گسترده‌ای از شرکت‌های های‌تک بین‌المللی از جمله گوگل، مایکروسافت و سایر غول‌های دنیای فناوری انجام دادیم و دریافتیم که آنان مسیر کارآموزی را به عنوان شریانی موازی و استراتژیک در جذب نخبگان و استعدادها برگزیده‌اند. بر همین مبنا، این ساختار در همراه اول بومی‌سازی شد و پس از کمتر از سه ماه تلاش و اقناع‌سازی بخش‌های مختلف سازمان، در ۲۹ فروردین سال ۱۴۰۰ نخستین فراخوان رسمی خود را منتشر کردیم. در آن گام اولیه، چهار مجموعه شامل معاونت فناوری اطلاعات، معاونت راهبرد، شرکت نوبنیاد «شاد» و مرکز تحقیق و توسعه همراه اول مشارکت کردند و مجموعا 40 موقعیت کارآموزی تعریف شد.
وی با اشاره به واکنش فوق‌العاده جامعه دانشگاهی یادآور شد: پیش‌بینی اولیه ما این بود که با انتشار فراخوان، نهایتا ۵۰۰ متقاضی برای ۴۰ موقعیت ثبت‌نام کنند، اما تنها در همان روز اول، بیش از ۲۰۰ نفر ثبت‌نام کردند و در پایان مهلت، با حجم باورنکردنی هزاران تقاضا از بهترین دانشگاه‌های کشور مواجه شدیم. این استقبال پرشور به ما ثابت کرد که دقیقا دست روی نیاز واقعی جامعه نخبگانی گذاشته‌ایم. در ابتدا برخی کارشناسان پیشنهاد می‌کردند سالانه حداکثر ۱۰۰ کارآموز پذیرش شود تا ظرفیت سازمان اشباع نگردد، اما مدیریت بر توسعه نامحدود تاکید کرد و سالانه ۲۰۰ نفر هدف‌گذاری شد. امروز تقاضای واحدهای همراه اول افت نکرده و در دوره شانزدهم با اعلام نیاز ۱۴۰ موقعیتی، رکوردهای قبلی پشت سر گذاشته شد.

کارآموزان می‌توانند منشا نوآوری در سازمان باشند
رئیس مرکز آکادمی همراه اول با تشریح کارنامه این طرح توضیح داد: تا پیش از این دوره، ۹۹۶ نفر فرایند کارآموزی را سپری کرده بودند و با آغاز دوره شانزدهم، آمار کارآموزان به نزدیک ۱۱۰۰ نفر می‌رسد. این عدد ۱۰۰۰ بهانه‌ای است برای پاسداشت نیروی جوانی که مرزها را جابه‌جا کرده است. ما کارآموزی داشتیم که در طول دوره خود توانست با تدقیق و کشف مغایرت‌ها در مدل‌های مالی و تسویه‌حساب‌های بین اپراتوری، ارزش افزوده‌ای بالغ بر چند ده میلیارد تومان نصیب همراه اول کند. کارآموز دیگری در قالب طرح بورسیه، متناسب با پایان‌نامه تحصیلی خود، سامانه و متدولوژی شناسایی مشتریان خاص شرکت را دگرگون ساخت. نیروهای تازه‌نفس دانشگاهی با زاویه دید بیرونی و خلاقانه، قفل مسائلی را باز می‌کنند که پرسنل غرق در روزمرگی ممکن است فرصت نگریستن از بالا به آنها را نداشته باشند.
او در پایان با توصیه به کارآموزان جدید گفت: اکوسیستم آکادمی همراه اول، یک زنجیره یکپارچه از شناسایی دانش‌آموزی، مسابقات ملی، کمپ‌های ارتقای مهارت، دوره‌های کارآموزی و بورسیه است. توصیه من به شما نخبگان حاضر در دوره شانزدهم این است که در این چهار ماه، اسیر رویه‌های روتین نشوید؛ به مسائل سازمانی با زاویه دیدی نوآورانه نگاه کنید، راهکارهای بکر پیشنهاد دهید و نقش اثرگذار خود را در نوآوری سازمانی و ارتقای این بستر ملی ایفا نمایید تا منافع آن به کل اکوسیستم فناوری کشور تسری پیدا کند.

استعدادهای جوان باید در بالندگی صنعت نقش داشته باشند
در ادامه نشست، حمید بهروزی، قائم‌مقام مدیرعامل و سرپرست اداره کل دفتر مدیرعامل همراه اول، با ابراز خرسندی از حضور در جمع متخصصان و نخبگان گفت: در سال ۱۳۷۵، زمانی که ما بر روی نیمکت‌های دانشگاه می‌نشستیم، حضور موثر و واقعی دانشجویان در خطوط تولید و هدایت صنایع بزرگ کشور یک آرزوی دور از دسترس بود. امروز بسیار خرسندم که با درایت و نگاه توسعه‌گرایانه مدیرعامل محترم، جناب آقای دکتر اخوان، این فرصت تاریخی به واقعیتی ملموس تبدیل شده و فضایی مهیا گشته تا استعدادهای جوان نقشی محوری در بالندگی کشور بر عهده بگیرند.
او با ذکر خاطره‌ای از دوران کارآموزی خود ادامه داد: در دوره لیسانس، ما به همراه تیمی از دانشجویان که تعدادی از آنان هم‌اکنون از مدیران ارشد همراه اول هستند، دوره کارآموزی را در شرکت تکتا گذراندیم. در آن روزگار پروژه ما اصلاح و تغییر میکروکنترلرهای دستگاه‌های تلفن کارتی وارداتی بود. مهم‌ترین چالش این پروژه، ممانعت از ترفندهای تقلب بود؛ روش آزمایش کارآمدی دستگاه‌ها این بود که آنها را به کوی دانشگاه می‌بردیم و هرگاه دانشجویان خوابگاهی موفق می‌شدند کارت‌ها را دور زده و رایگان ارتباط برقرار کنند، متوجه می‌شدیم که سیستم هنوز به تحقیق و توسعه نیاز دارد. این ماموریت آزمون و خطا به ما آموخت که کارآموزی، امری صوری نیست و رویارویی بی‌واسطه با معضلات واقعی است؛ همان‌طور که امروز همکاران ما در مدیریت تقلب و تضمین درآمد در همراه اول پیوسته در حال رصد، مقابله و پیشگیری از رفتارهای سوءاستفاده‌گرانه در بستر شبکه هستند.

صنعت ارتباطات به تهرانی‌مقدم‌های جوان نیاز دارد
قائم‌مقام همراه اول تاکید کرد: نگاه شما به دوره کارآموزی نباید ثبت یک عنوان شغلی یا یک بند رزومه در شرکتی نام‌آشنا باشد و باید مسیر حرفه‌ای خود را با یک افق فکری متعالی و ماموریت‌محور پیوند بزنید. کشور در حوزه‌های علمی، اقتصادی و زیرساختی در مواجهه با چالش‌ها و رقابت‌های سخت جهانی قرار دارد. در دوران دفاع مقدس و در حوزه بازدارندگی دفاعی، بزرگانی همچون شهید تهرانی‌مقدم مسیر تاریخ را دگرگون ساختند؛ انسان‌هایی که با روحیه جهادی و تکیه بر نبوغ بومی معادلات را تغییر دادند. صنعت ارتباطات و فناوری اطلاعات امروز بیش از هر زمان دیگر به «تهرانی‌مقدم‌ها» نیازمند است؛ نخبگانی که بتوانند تاب‌آوری شبکه‌ها را در شرایط ناپایدار و مواقع بحرانی حفظ کنند و ارتباطاتی پایدار، امن و غیرقابل نفوذ برای ایران رقم بزنند.
او به دامنه‌گستردگی ساختارهای فناورانه همراه اول اشاره کرد و گفت: آکادمی همراه اول تنها یکی از معابر ما برای پیوند با فضای دانشگاهی است. فراتر از آن، مرکز تحقیق و نوآوری همراه، معاونت سرمایه‌گذاری هوشمند و معاونت راهکارهای هوشمند فعال هستند. در قالب رویکرد جهانی تبدیل اپراتورهای مخابراتی از تلکام به شرکت‌های فناوری‌بنیان، همراه اول زنجیره‌ای از راهکارهای تحول‌آفرین را پیگیری می‌کند. امروز پروژه‌های زیرساختی و راهبردی عظیمی نظیر سامانه رصدخانه ریاست‌جمهوری که پایش پروژه‌های کلان کشور را تسهیل می‌سازد، در همراه اول طراحی، اجرا و به‌روزرسانی می‌شود که نشان از عمق نفوذ دانش نخبگان در حل مسائل حاکمیتی دارد.

نخبگان دانشگاهی پشتوانه اقتدار فناوری کشورند
سرپرست اداره کل دفتر مدیرعامل همراه اول با تاکید بر توان مهندسی داخلی یادآوری کرد: زمانی در سال‌های ۹۵ و ۹۶ ادعا می‌شد که از نظر توان تکنولوژیک، امکان توسعه پیام‌رسان‌هایی در ابعاد بین‌المللی در کشور وجود ندارد؛ اما همراه اول با اتکا به نخبگان جوان، سکوی «روبیکا» را با بیش از ۵۰ میلیون مشترک فعال و سامانه‌ای نظیر «شاد» را به ثمر نشاند. در ایام دشوار همه‌گیری کرونا، هم‌زمان ۱۲ میلیون دانش‌آموز راس ساعت ۸ صبح بدون وقفه به سامانه شاد متصل می‌شدند، در حالی که در همان سال‌ها رکورد کاربران هم‌زمان پیام‌رسان‌های مطرح خارجی حدود ۳.۵ میلیون نفر بود. متخصصان جوان ما در کنار تحمل فشارهای شدید و استرس‌های لحظه‌ای اجرای شبکه، احساس عمیقی از افتخار و اقتدار فنی را به دست آوردند؛ این باور که توانسته‌اند با تسلط بر لایه‌های پیچیده کدنویسی و معماری شبکه، مسئله‌ای در سطح ملی را تدبیر کنند.
بهروزی در بخش پایانی سخنان خود با یادآوری دیداری راهبردی عنوان کرد: اخیرا در جلسه‌ای که در خدمت جناب آقای دکتر عارف بودیم، خاطرنشان کردند که در این جنگ پیچیده فناوری با قطب‌های قدرتمند، مایه اطمینان خاطر است که سکان‌داری همراه اول در دستان مدیری نخبه همچون دکتر اخوان قرار دارد. بی‌تردید پشتوانه مدیران ارشد سازمان نیز حضور گرم، مغزهای متفکر و اراده پولادین شما نیروهای نخبه دانشگاهی است. اگر شما عزیزان رسالت حل معضلات بنیادین صنعت ارتباطات را سرلوحه همت خود قرار دهید، بار سنگینی از دوش کشور برداشته خواهد شد و بسترساز فتح قله‌های بزرگ‌تر در عرصه جهانی خواهد بود.

۱۰۰۰ تجربه برای ساخت آینده فناوری کشور
نشست «رویداد ۱۰۰۰ مسیر همراهی» صرفا بازخوانی یک فرآیند اداری یا تجلیل از آمار کارآموزان نبود و گواهی از اثربخشی راهبرد اعتماد به نخبگان بومی در ارتقای اکوسیستم صنعتی کشور به شمار می‌رفت. برگزاری ۱۶ دوره کارآموزی موفق، ثبت هزاران تقاضا از دانشگاه‌های سطح یک کشور، شکستن انحصارهای مرسوم در جذب نیرو، انتقال تجربیات میدانی به بیش از هزار دانشجو و بازدهی‌های چشمگیر اقتصادی و عملیاتی، گواهی روشن بر پیروزی این مدل مشارکتی است. همراه اول با تبدیل شدن به الگویی عینی از شرکت‌های تک‌کو، نشان داد که می‌توان از ظرفیت پرشور دانشگاه‌ها پلی مستحکم به سوی پروژه‌های عظیم ملی ساخت و در عصر نبردهای فناورانه، امنیت ارتباطی و استقلال فنی میهن را تضمین کرد.